Jun 212013
 

Προτεινόμενη λύση – οδηγός για το θέμα των πανελληνίων εξετάσεων αρμονίας 2013.

Ακούστε το θέμα

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

  • Facebook
  • Twitter
  • Print
  • Digg
  • StumbleUpon

  47 Responses to “Θέμα Αρμονίας 2013”

  1. γεια σας θα ήθελα να ρωτήσω!εγώ αντι για εβδομη κράτησα την πέμπτη σαν χρωματικό φθόγγο είναι σωστό?

    • Σε ποιο μέτρο αναφέρεσαι; Όταν λες κράτησα την πέμπτη;

    • Τις βαθμίδες που εχετε σε παρένθεση τι δανεισμενες συγχωρδιες ειναι ,δυσκολεύομαι να καταλαβω τι εχετε κανει εκει στην αλυσίδα.

      • Έχεις δίκιο. Υπάρχει μια μικρή ασάφεια.

        Οι παρενθέσεις παραπέμπουν σε παρένθετες δεσπόζουσες, συνήθως της συγχορδίας που ακολουθεί. Πχ στο πρώτο μέτρο, η ντιμινουίτα στον τρίτο χρόνο, είναι παρένθετη δεσπόζουσα της IV που ακολουθεί.

        Ο σκελετός των μέτρων 1-2 είναι Ι – IV και των μέτρων 3-4 ii – V (δηλαδή ακολουθώντας τη μελωδία, μεταφορά της σχέσης I – IV προς τα πάνω σε ii – V). Οπότε στο τρίτο μέτρο έχουμε αρχικά την ii, στο δεύτερο χρόνο ακολουθεί η παρένθετη δεσπόζουσα της ii, που αναλογικά αντικαθιστά την δεσπόζουσα (που στο πρώτο μέτρο αναφέρεται απλά ως V, γιατί αυτό είναι), μετά η παρένθετη ντιμινουίτα της V και τελικά η V. Δηλαδή ότι συνέβη και στα δύο πρώτα μέτρα.

  2. στο πρωτο μερο το δεν εβαλα την εβδομη και αφησα πεμπτη!

    • Κατάλαβα. Στους 3 χρόνους, αν εναρμονιστεί ο δεύτερος χρόνος, καλό είναι να έχουμε συγχορδία και στον τρίτο χρόνο. Από εκεί και έπειτα, όμως, και στο ίδιο το θέμα στο 6ο μέτρο υπάρχει ο ίδιος καταμερισμός (δηλαδή συγχορδία στον δεύτερο χρόνο, που παραμένει και στον τρίτο), που μας υποδεικνύεται και από την σύζευξη προσωδίας.

      Δε θα έλεγα ότι είναι λάθος, αλλά η περίπτωση της παρένθετης δεσπόζουσας της IV (ή DS κατά το DD αν προτιμάτε) είναι πολύ συνηθισμένη. Καλό είναι όταν εμφανίζεται τόσο σαφώς (βάρυνση του προσαγωγέα και λύση προς τα κάτω) να την εναρμονίζετε.

  3. οκ να ρωτησω και κατι ακομα η δευτερη ναπολιτανικη μπορει να μπει στο 7 μετρο στην κλιμακα της λα μινορε!

    • Αν το κάνεις, δε θα μπορέσεις να χρησιμοποιήσεις το πτωτικό 64, το οποίο πρέπει να έρχεται στον ισχυρό χρόνο του μέτρου. Και αυτό είναι ένα πρόβλημα, καθώς στο σημείο αυτό υπαγορεύεται πτώση.

      Όταν βλέπετε μια πτώση, πάντα να προσπαθείτε να εναρμονίζεται την προετοιμασία της πτώσης (δηλαδή vi, IV, ii κτλ) στο ασθενές του προηγούμενου μέτρου, την I64 στο ισχυρό και την V σε αυτό που περισσεύει. Δηλαδή στους 3 χρόνους, έχουμε δύο χρόνους Ι64 και τον τρίτο χρόνο V (δες και στο φινάλε, όπου προτίμησα να κρατήσω τη φυσική αυτή ροή, παρόλο που η μελωδία υποδεικνύει Ι64 για έναν χρόνο και V για δύο).

      Από εκεί και έπειτα, στην πραγματική μουσική έχουμε δει αρκετά συχνά στα 3/4 να έχουμε σε ένα μέτρο ii – I64 – V, αλλά εδώ το θέμα είναι πως θα το δει ο εξεταστής.

      Κάτι ακόμη που έχω αναφέρει ξανά σε παλιότερο θέμα: όταν βλέπετε σύζευξη προσωδίας σε δύο μεμονωμένους φθόγγους, να πηγαίνει πάντα το μυαλό σας σε επέρειση (αποτζιατούρα). Γενικά προσέχετε όλα αυτά τα σημάδια (πχ το κόμμα στα 8 μέτρα μαρτυράει την πτώση). Είναι εκεί για να σας βοηθήσουν, όχι για να σας μπερδέψουν.

      • Με όλον το σεβασμό, επιτρέψτε μου να διαφωνήσω.
        Το πτωτικό 46 (κανονικά διαβάζεται από κάτω) στη γερμανική σημειογραφία περιγράφεται ως δεσπόζουσα με καθυστέρηση στον προσαγωγέα και την πέμπτη της συγχορδίας. Η δε θέση της μέσα στο μέτρο πρέπει να είναι σε ισχυρότερο tactus από αυτόν της δεσπόζουσας.
        Η διαφωνία μου έγκειται στο ότι δεν μπορεί να καθυστερεί η καθυστέρηση, δηλαδή το σιb να είναι καθυστέρηση του λα, που όμως είναι καθυστέρηση του σολ#. Η δικιά μου πρόταση θα ήταν το σιb να εναρμονιστεί με γερμανική, το λα με πτωτικό 46 και το σολ# με δεσπόζουσα.

        Πάντως, όλες αυτές οι ασαφείς ερμηνείες σε τέτοιου είδους περιπτώσεις οφείλονται στον ίδιο τον χακτήρα των σχολικών (και συνήθως και ωδειακών) θεμάτων αρμονίας, τα οποία στερούνται οποιασδήποτε μουσικότητας και καλλιτεχνικής αξίας και δικαιολογούν την παρουσία τους ως συστήματα αξιολόγησης χωρίς όμως να έχουν κάποια σχέση με τη μουσική πράξη.
        Αν το θέμα ήταν, λ.χ. μία sarabande ή ένα waltz θα ξέραμε με σιγουριά σε κάθε περίπτωση ποιο είναι όχι το πιο σωστό, αλλά το πιο αναμενόμενο και σύνηθες.

        • Το σημαντικότερο σημείο του σχόλιού σου είναι η τελευταία παράγραφος, την οποία προσυπογράφω.

          Όσον αφορά τα υπόλοιπα, πραγματικά ασήμαντα σε σχέση με την ουσία του πράγματος: δεν υπάρχει κάποιος λόγος να μην μπορεί κανείς να δημιουργήσει καθυστέρηση πάνω στην καθυστέρηση, ιδιαίτερα όταν αυτό λειτουργεί τόσο αποτελεσματικά. Και παραδόξως στην τέχνη της μουσικής, οι διάφωνοι φθόγγοι που επιτελούν το έργο τους είναι οι αποτελεσματικότεροι (αναλόγως βέβαια πάντα, με τους σκοπούς του δημιουργού).

          Η ουσία της I64 περιγράφεται από πολλούς ως διπλή καθυστέρηση. Κι εγώ έτσι ακριβώς τη διδάσκω, συχνά με την σημειογραφία Π64 αντί για I64, η οποία ξεμπερδεύει τα πράγματα στο μυαλό των μαθητών. Κατά τη γνώμη μου αυτό ξεκινάει από το ότι όποια νότα χρησιμοποιήσεις στο μπάσο, δίνει το χαρακτήρα της συγχορδίας. Όταν στο μπάσο χρησιμοποιείς την βάση της δεσπόζουσας, μοιραία το αυτί θα ακούσει δεσπόζουσα.

          Όμως, ο ήχος της συγχορδίας δεν παύει ταυτόχρονα να είναι και αυτός της I βαθμίδας. Ωραία η κατηγοριοποίηση, έχει ενδιαφέρον, βοηθάει να τακτοποιήσουμε κάποια πράγματα στο μυαλό μας, αλλά από ένα σημείο και έπειτα, η Ι64 είναι απλώς η I64. Και από τη στιγμή που ο ήχος της έγινε τόσο έντονο κλισέ σε χιλιάδες μουσικά έργα, είναι παράλογο να την αντιμετωπίζουμε ως συγχορδία που δεν μπορεί να αποτελέσει τη λύση μιας καθυστέρησης.

          Υπάρχουν, άλλωστε και αντίστοιχα παραδείγματα στη μουσική φιλολογία.

          Για μένα αυτό που προέχει είναι να τηρηθεί το κλισέ. Και το κλισέ είναι γραμμένο στο μπάσο. Ακόμη και αυτοσχεδιάζοντας κάποιος, έτσι ακριβώς θα αντιμετωπίσει το συγκεκριμένο σημείο.

          Και κάπου εδώ η κουβέντα πρέπει να επιστρέψει πίσω στην τελευταία εκείνη σημαντική παράγραφο που αναρωτιέται: τι είναι ακριβώς αυτό που εναρμονίζουμε; Και δυστυχώς, η απάντηση είναι “τίποτα”. Οπότε και η συζήτηση είναι ανώφελη.

  4. τα πρωτα 4 μετρα μπορουν να περαστουν ως αρμονικη αλυσιδα;

    • Ναι, αυτό που έγραψα αρμονική αλυσίδα δεν είναι; 🙂

  5. βασικα αν δεν την πηραμε τη σι υφεση σαν ναπολιτανικη και κρατησαμε τη κλιμακα Σι υφεση σε εκεινο το μετρο πειραζει???

  6. θελω να σας ρωτησω στο μετρο 10 και 11 με ποιο τροπο περνατε απο Σι+ στη Ρε υφεση μειζονα, και επισης αν στο πρωτο μετρο το φα αναιρεση μπορει να θεωρηθει προηγηση, και στο επομενο μετρο το θεωρησουμε πεμπτη της τεταρτης που πηγαινει σε τεταρτη…ευχαριστω εκ των προτερων

    • Εναρμονίως η Σι+ είναι η Ντοb+, οπότε η μετατροπία γίνεται χρωματικά, από το Ντοb στο Ντο (προσαγωγέα). Ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που γίνεται και από την Ρεb+ στην Μιb+. Η ίδια σχέση ακριβώς είναι. Άλλωστε πρόκειται και για αρμονική αλυσίδα. Ντοb – Ρεb – Μιb.

      Όσον αφορά το πρώτο μέτρο, συνήθως μετά την προήγηση ξαναχτυπάμε τον φθόγγο. Επίσης, αν στον τρίτο χρόνο δεν χρησιμοποιήσεις συγχορδία, τότε έχεις δύο συγχορδίες στον πρώτο και δεύτερο χρόνο μόνο. Στο δεύτερο μέτρο η λύση της παρένθετης V της IV, καλό θα είναι να έρθει στον τρίτο χρόνο και όχι στον δεύτερο (δεν ξέρω που ακριβώς το έβαλες), για τον ίδιο λόγο.

      Όπως είπα, προτιμούμε τις δύο συγχορδίες σε ένα μέτρο 3/4 στον πρώτο και τρίτο χρόνο. Όχι πρώτο και δεύτερο.

  7. Γεια σας και ευχαριστώ πολύ για την προτεινόμενη λύση. Στο τελευταίο μέτρο έβαλα κανονικά τρία τέταρτα με βαθμίδες: I6 IV I. Είναι σωστό ή έπρεπε να κρατήσω το μισό παρεστηγμένο σε όλες τις φωνές;

    Ευχαριστώ εκ των προτέρων!

    • Στο τέλος του κομματιού είναι πολύ παράξενο να τελειώσεις με ένα μέτρο γεμάτο συγχορδίες και κατ’ επέκταση μουσικά γεγονότα. Θέλεις να ηρεμήσεις τα πράγματα με μια καθαρή Ι χωρίς αναστροφές.

  8. να σας ρωτησω τελευταια στην πρωτη σελιδα μου βγηκε το κλειδι του σολ και στη δευτερη σελιδα πρωτο πενταγραμμο κλειδι φα ειναι λαθος αυτο?

    • Να υποθέσω ότι αυτό συνέβη στην αντιγραφή; Τυπικά φυσικά και είναι λάθος. Αυτά τα δύο πεντάγραμμα πάνε μαζί, δεν μπορεί να χωριστούνε και δε δικαιολογείται να μη γνωρίζετε πως είναι μια λειτουργική παρτιτούρα. Ακόμα πάντως και αν ο εξεταστής είναι πρόθυμος να σου το συγχωρέσει, τον έχεις δυσκολέψει στη διόρθωση του γραπτού σου. Αυτό δεν είναι ποτέ καλή ιδέα.

  9. Υπάρχει περίπτωση να μην με περάσουν δηλαδή με αυτό δεν το μέτρησα γιατί είμαι αγχωμένη

    • Θα εξαρτηθεί από το υπόλοιπο γραπτό σου και από το πως θα το αντιμετωπίσει ο εξεταστής. Δεν μπορώ να το ξέρω. Φαντάζομαι ότι αν είσαι αρκετά πάνω από τη βάση, δε θα σε κόψει κάποιος για κάτι τέτοιο.

      ΥΓ. Μεταξύ αστείου και σοβαρού (χωρίς παρεξήγηση), φαίνεται πως δεν πήρες το μάθημά σου και εξακολουθείς να δυσκολεύεις κόσμο, αφού δεν χρησιμοποιείς σημεία στίξης σε αυτά που γράφεις και αναγκάζομαι να διαβάζω 3-4 φορές την κάθε πρότασή σου για να καταλάβω τι ακριβώς εννοείς. Κακές συνήθειες. 🙂

  10. στη Φα αναιρεση στο 1ο μετρο πηγα σε ντο+ και χρησιμοποιησα 5η με εβδομη η οποια μαλιστα λυνεται στη συνεχεια στο επομενο μετρο σε μι!το ιδιο εκανα και στον αλλο κρικο της αρμονικης αλυσιδας (στο σολ αναιρεση) και πηγα σε ρε+!!
    μπορεις να μου εξηγησεις λιγο τη δικια σου τη λυση ειδικα στο 3ο μετρο που βαζεις 5η σε δευτερη αναστροφη και μετα 7η μεθ εβδομης?δεν ανηκουν αφου στη σολ+!!!

    • Είναι παρένθετες δεσπόζουσες. Όπως είναι η DD για παράδειγμα (παρένθετη δεσπόζουσα της V).

      Πολλοί αναφέρουν “παρένθετη δεσπόζουσα της II” και μετά ακολουθεί η ΙΙ ή “παρένθετη δεσπόζουσα της IV” και μετά ακολουθεί η IV. Εγώ αναφέρω απλώς παρένθετη δεσπόζουσα, προφανώς της συγχορδίας που ακολουθεί.

      Βασικά έχω κάνει ακριβώς το ίδιο που έκανες και εσύ. Η Ντο+ που αναφέρεις καθώς και η Ρε+ είναι η IV και η V βαθμίδα της αρχικής Σολ+. Αντί λοιπόν να γράψω “μετατροπία στην Ντο+” γράφω “παρένθετη δεσπόζουσα της IV βαθμίδας”. Ηχητικά είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα.

      Στο τρίτο μέτρο, υπάρχουν δύο παρένθετες δεσπόζουσες στη σειρά:

      Στο δεύτερο χρόνο είναι η παρένθετη δεσπόζουσα της Λα, μόνο που δεν ακολουθεί η Λα, αλλά η dim που αντιστοιχεί στη Λα, δηλαδή αντί για Λα Ντο# Μι Σολ, έχουμε Ντο# Μι Σολ Σιb κάτι που είναι απολύτως θεμιτό. Ίσως έχεις ακούσει ότι κάποιοι θεωρητικοί αναφέρονται γενικότερα στην vii βαθμίδα ως “V7 χωρίς θεμέλιο”, αν αυτό σε βοηθάει σαν σκέψη.

      Και στον τρίτο χρόνο έρχεται η παρένθετη δεσπόζουσα σε μορφή dim της Ρε+ (δηλαδή η DD, μιας και είμαστε στην Σολ+).

      Όπως είπα, δεν υπάρχει κάποια ουσιαστική διαφορά με αυτό που έκανες κι εσύ.

      ΥΓ. Κάτι άσχετο, αλλά παιδιά αποβάλλετε αυτήν την κακή συνήθεια να γράφεται “μ” και “δν”. Δεν είναι τόσο δύσκολο να πατήσετε δύο πλήκτρα παραπάνω για να μην κουράζετε αυτόν που διαθέτει το χρόνο του για να διαβάσει αυτά που γράφετε. Ως μουσικοί, θα πρέπει πάντοτε να σέβεστε το χρόνο που σας διαθέτει κάποιος, είτε για να σας ακούσει να παίζετε, είτε για οποιονδήποτε άλλο λόγο.

      Είναι χαζό να κάθομαι να τα διορθώνω εγώ.

      • οκ,καταλαβα τι κανατε,απλως με φανηκαν πιο περιπλοκα τα δικα σας.Απο τη στιγμη που δεν θεωρειται λαθος αυτο που εκανα εγω,αφου ουσιαστικα μιλαμε για την ιδια λυση με διαφορετικη μορφη,δεν υπαρχει προβλημα!Ευχαριστω πολυ παντως! 🙂

        ΥΓ.βασικα τοσα χρονια,ειτε με μηνυματα ειτε απο το facebook,ολοι μας εχουμε συνηθισει να γραφουμε αρκετες λεξεις με συντομογραφιες.Δεν νομιζω να θεωρειται κακια συνηθεια αυτο το πραγμα.Ειμαι σιγουρος πως μπορειτε να καταλαβετε κατευθειαν ποια λεξη εννοουμε.Θα μπορουσα μαλιστα να σας αναφερω καποιες αποψεις σχετικα με αυτο το θεμα,αλλα δεν ειναι επι της παρουσης!

        Χωρις καμια παρεξηγηση,δεν θελω να θιξω κανεναν!

        • Μα δεν έκανα τίποτα διαφορετικό! Πρόκειται για την ίδια ακριβώς λύση. Μάλιστα ο λόγος που χρησιμοποιούμε την ορολογία “παρένθετες δεσπόζουσες” είναι για να απλοποιήσουμε τα πράγματα, όχι για να τα περιπλέξουμε. Καθώς προφανώς είναι πιο εύκολο να πεις “παρένθετη δεσπόζουσα της IV και μετά IV” από το να πεις “δεσπόζουσα και μετατροπία στην Ντο+, μετά Ι της Ντο+ που είναι και IV της Σολ+ και επιστρέφουμε”.

          Πρέπει, βέβαια, να υπάρχει μια εξοικείωση με το θέμα.

          ΥΓ. Δεν έχετε συνηθίσει “όλοι σας”. Υπάρχουν άνθρωποι που γράφουν όμορφα και σωστά. Δεν είμαι τόσο μεγάλος σε ηλικία, η γενιά μου δυστυχώς εφηύρε αυτά τα πράγματα. Μεγαλώνοντας, όμως, θα καταλάβετε πόσο κακό κάνετε. Και όχι πολύ αργότερα.

          Όπως και να ‘χει, από τη στιγμή που δεν έχει επικρατήσει ακόμη το δικό σας, θα πρέπει να συμμορφώνεστε με αυτό που επικρατεί. Εσείς το έχετε συνηθίσει, γι’ αυτό δε σας ενοχλεί.

          Και μακάρι σε 30 χρόνια να μην υπάρχει καν αυτή η συζήτηση.

        • Η επιλογή παρένθετων αντί για μετατροπίες είναι επιθυμητή όταν δεν υπάρχει χρόνος να ακουστεί η “νέα τονικότητα”. Επομένως από έναν εξεταστή πανεπιστημίου η λύση με παρένθετες θα εκτιμηθεί περισσότερο (χωρίς φυσικά να είναι λάθος, στην Ελλάδα, και οι μετατροπίες).

  11. Στο μετρο 14 στο μι ύφεση-ρε διεση έκανα εναρμονια και μπήκα στο ρε διεση με γερμανικη για την λα ελασσονα.ειναι σωστό?

    • Βεβαίως! Καλύτερη λύση από τη δική μου μπορώ να σου πω. 🙂 Έπρεπε να το είχα σκεφτεί.

  12. Ευχαριστώ πολύ..να σας ρωτήσω και στο μετρο 7-8 που κάνει πτώση για την λα ελάσσονα εγώ αντί για τέλεια πτώση έκανα απροσδόκητη..σκέφτηκα μέσα στο θέμα να μην δώσω έντονα την αίσθηση του τέλους.Ακόμη πρέπει να έχω κάνει κάποια “ορθογραφικά” με την έννοια οτι σε διπλανές νότες πχ φα-σολ έχω τοποθετήσει λάθος τις υφέσεις δηλαδή αντί να τις βάλω πριν γράψω τις νοτες τις έβαλα ακριβώς δίπλα στην νότα που έμπαινε η κάθε ύφεση.πόσο θα μου κόψουν απο αυτό?

    • Κανένα πρόβλημα με την απροσδόκητη πτώση, καλή η επιλογή σου και σωστή η σκέψη σου.

      Δεν μπορώ να ξέρω τι σκέφτεται ο κάθε εξεταστής. Προσωπικά πάντως δεν το θεωρώ σημαντικό λάθος (αν και δεν είμαι σίγουρος ότι κατάλαβα τι εννοείς). Νομίζω ότι ο τελικός βαθμός έχει να κάνει με την προδιάθεση του εξεταστή στην συνολική εικόνα του γραπτού. Προφανώς τα πράγματα σε μαθήματα όπως η Αρμονία ή η Έκθεση δεν μπορεί να είναι αντικειμενικά.

  13. Και κάτι ακόμη διάβασα πιο πάνω που γράψατε για το τέλος του θέματος.εγω έκανα εκκλησιαστική πτώση(I-IV6/4-I) μπορεί να μου κόψουν επειδή μπορεί να θέλουν τέταρτο παρεστιγμενο?

    • Ε, όχι απαραίτητα. Απλά είναι λιγό στενά τα χρονικά περιθώρια για εκκλησιαστική πτώση. Δεν ξέρω, φαντάζομαι δε θα το θεωρήσουν λάθος.

  14. Συγγνώμη μισο παρεστιγμενο

  15. γεια-σας-να-σας-ρωτησω-εγω-στο-1ο-μετρο-στο-φα-αναίρεση-εκανα-μετατροπια-για-την-λα–μεχρι-το-σολδιεση-ειναι-λαθος;;

    • Όχι ιδιαίτερα, από τη στιγμή που λειτουργεί. Απλά δεν εναρμονίζεις ως αρμονική αλυσίδα. Δεν ξέρω κατά πόσο είναι πρόβλημα αυτό, γιατί το συγκεκριμένο θέμα έχει και αργότερα αρμονική αλυσίδα.

      Είναι από αυτά τα πράγματα που δεν απαντιούνται με “σωστό” ή “λάθος” σε καμία περίπτωση. Πάντως τυπικά, είναι λίγο δύσκολο να σου το βγάλουν λάθος.

      ΥΓ. Γιατί παύλες ανάμεσα στις λέξεις;

  16. Μια βασική ερώτηση θέλω να κάνω: μπορώ να περάσω από μέτρο σε μέτρο με την ίδια συγχορδία αλλά ως διαφορετική βαθμίδα {π.χ. σολ+ Ι –> σολ+ V(do+)} ??Σε περίπτωση που προσθέσουμε σε μία απτις δυο συγχορδίες αναστροφή ή μεθ 7ης σώζεται ή και πάλι δεν γίνεται??

    • Η ιστορία αλλαγής συγχορδίας από μέτρο σε μέτρο, έχει να κάνει με τον ρυθμό. Ο πρώτος χρόνος του μέτρου είναι πάντα ο ισχυρότερος, οπότε αν η συγχορδία παραμείνει ως έχει από έναν ασθενή χρόνο του προηγούμενου μέτρου, το εφέ θα είναι αδύναμο (ή θα δημιουργήσει συγκοπή, κάτι που ξινίζει στους εξεταστές γραπτών αρμονίας, καθώς σπάνια γίνεται επίτηδες). Πρέπει, λοιπόν, να ακουστεί κάτι διαφορετικό. Το να γράψεις κάτω από το πεντάγραμμο ότι θεωρείς την συγχορδία μέρος μιας άλλης κλίμακας, δεν θα επηρεάσει τον ήχο της. Οι αναστροφές, επίσης, δεν αλλάζουν πολλά πράγματα.

      Το να προσθέσεις την 7η έχει μια διαφορά, ιδιαίτερα αν ο ρόλος που είχε η συγχορδία δεν ήταν αρχικά αυτός της δεσπόζουσας. Πχ στο παράδειγμα που θέτεις, αν η δεύτερη συγχορδία είναι μεθ’ εβδόμης, η λειτουργία της Σολ7 ως δεσπόζουσα της ντο μείζονας δεν είναι πλέον θεωρητική, αλλά ακούγεται (ως γνωστόν, κάθε δεσπόζουσα με έβδομη αντιστοιχεί σε μια και μόνο κλίμακα). Υπάρχει επαρκής αλλαγή.

      Πολύ καλύτερη και σίγουρη λύση, όμως, είναι να χρησιμοποιήσεις μια συγχορδία παρόμοιας λειτουργίας. Πχ αν η συγχορδία σου είναι I, πήγαινε σε VI. Αν είναι η IV πήγαινε στην II. Αν είναι η V πήγαινε στην VII (και ακόμη καλύτερα στη VII7 diminuita). Όσο πιο χαρακτηριστικό το νέο άκουσμα, τόσο καλύτερα. Υπάρχουν λύσεις.

  17. Να σας ρωτήσω κατι…πρέπει οπωσδήποτε να συμβολιζουμε τους ξένους φθόγγους στο σοπρανο(αλλα και αυτούς που βάζουμε στις αλλες φωνές)με το χαρακτηριστικό σταυρό + πανω από τον φθογκο?

    • Όχι, δεν υπήρχε ποτέ τέτοια απαίτηση. Θα διαβάσετε, όμως, προτού ξεκινήσετε τις οδηγίες και θα τις ακολουθήσετε. Αυτό το βήμα είναι σημαντικό, μην το παραλείψετε, γιατί καμιά φορά υπάρχουν κάποιες διαφορές.

  18. Γειά σας ! Θα ήθελα να σας κάνω μια ερώτηση.
    Φέτος δίνω πανελλαδικές στο ειδικό μάθημα αρμονίας
    και θέλω να μάθω αν παίζει ρόλο να γράψει κάποιος
    τις φωνες 1 -3.. Εννοώ να γραφει το μπάσο στο κλειδί
    του φα και τις άλλες φωνές στο κλειδί του σολ?
    Ευχαριστώ !

    • Βρες στο ίντερνετ και κατέβασε το pdf με το θέμα αρμονίας, όπως δίνεται στους υποψηφίους. Μετά το δοσμένο θέμα υπάρχουν ορισμένες διευκρινίσεις. Η πρώτη αναφέρει ότι η εναρμόνιση μπορεί να γίνει με δύο τρόπους, είτε δύο φωνές στο κλειδί του Σολ και δύο στο κλειδί του Φα, είτε αυτός που περιγράφεις: 1 στο κλειδί του Φα και 3 στο κλειδί του Σολ. Κάνε, όμως, αυτό που είπα αρχικά και μελέτησε προσεκτικά και τις υπόλοιπες οδηγίες. Την ίδια διαδικασία θα κάνεις και όταν πάρεις τα θέματα την ημέρα των εξετάσεων. Λογικά θα γράφουν τα ίδια πράγματα, αλλά εσύ καλό είναι να είσαι βέβαιη.

      Ούτως ή άλλως θα χρειαστεί να αντιγράψεις το θέμα από το πρόχειρο στο καθαρό. Οπότε στην (υπερβολικά απίθανη) περίπτωση, όπου θα ζητήσουν 2+2 φωνές, μπορείς να λύσεις το θέμα στο πρόχειρο με τη μέθοδο που σε βολεύει και στην αντιγραφή να το παρουσιάσεις όπως ζητάνε.

  19. Συγχαρητήρια για την προσπάθειά σας! Δύο παρατηρήσεις μόνο
    1. Τον προσαγωγέα δεν τον διπλασιάζουμε καθόλου-ποτέ-με τίποτα! Στα μέτρα 9, 11 και 13 (στην αλυσίδα) διαπλασιάζετε προσαγωγέα. Και ήταν και αχρειάστο.
    2. Στην τελική πτώση εξαφανίζετε τον προσαγωγέα. Θα μπορούσε κάλλιστα να τον τραγουδήσει η Alto ή ο Tenore.
    3. (Διευκρίνιση:) Το θέμα ήταν soprano ή basso;

    Ευχαριστώ

    • Ευχαριστώ για τις παρατηρήσεις. Μου δίνουν την ευκαιρία να μιλήσω για μια παρεξήγηση που υπάρχει πολύ συχνά στα μαθήματα αρμονίας. Οι κανόνες που αναφέρετε αφορούν τον αρμονικό σκελετό ενός έργου. Βεβαίως και απαγορεύεται να διπλασιάζεται ή να λείπει ο προσαγωγέας σε μια δεσπόζουσα στη συνολική εμφάνιση της συγχορδίας. Αυτό δε σημαίνει, όμως, ότι εξετάζουμε κάθε όγδοο ή κάθε δέκατο-έκτο και προσπαθούμε συνεχώς να μην υπάρχει σε κανένα απολύτως σημείο δεύτερος προσαγωγέας ή ελλιπής συγχορδία. Αν διαρκούσε μια ολόκληρη χρονική μονάδα (ένα ολόκληρο τέταρτο στην περίπτωσή μας), τότε ναι. Αλλά δεν μπορεί να περιμένουμε σε κάθε λεπτομέρεια, σε κάθε αδύναμο μέρος του μέτρου μια πλήρη συγχορδία. Αυτό θα δημιουργούσε μια κατάσταση όπου σε κάθε μελωδικό στολίδι μιας φωνής, θα πρέπει όλες οι υπόλοιπες φωνές να κινούνται ταυτόχρονα, είτε για να καλύπτουν τα “κενά” είτε για να μην υπάρχουν διπλασιασμένοι φθόγγοι.

      Κάτι τέτοιο συμβαίνει φυσικά μόνο σε γραπτά μαθητών που εγκλωβίζονται από τον παραπάνω κανόνα, καθώς δεν τον κατανοούν (ή οι δάσκαλοι τους δεν τον κατανοούν). Αυτό δεν είναι πλέον μουσική και δεν έχει νόημα να διδάσκεται κανείς τέτοια πράγματα, γιατί πιστέψτε με, τα κουβαλάει κανείς μέχρι και στη σύνθεση (!). Εννοείται πως και στη μουσική φιλολογία θα συναντήσουμε πάμπολλες φορές ένα όγδοο μέσα σε ένα μέτρο όπου μέσα από την κίνηση που δημιουργείται, είτε θα διπλασιάζει, είτε θα αφαιρεί τον προσαγωγέα. Στην πορεία φυσικά θα επαναφέρει μια κατάσταση πληρότητας (όπως γίνεται και στο παράδειγμά μας). Δε θα μπορούσε να ήταν αλλιώς, διαφορετικά δε θα ήταν δυνατόν να γράψουμε μουσικές φράσεις χωρίς να γελοιοποιούμε τη ροή των φωνών.

      Όταν, βέβαια, είμαστε στον πρώτο χρόνο αρμονίας, όπου οι συγχορδίες εναλλάσσονται αργά, με τη βασική ρυθμική μονάδα (ή και πιο αργά), δηλαδή κάθε τέταρτο ή κάθε μισό και δεν υπάρχουν ακόμη μελωδικά στολίδια ή όταν λύνουμε χορικό πρελούδιο στο στιλ του Μπαχ όπου υπάρχουν ανάλογοι περιορισμοί, ναι, εκεί θα εφαρμόσουμε τον παραπάνω κανόνα με απόλυτη αυστηρότητα. Άλλωστε δεν υπάρχει και τρόπος να τον ξεπεράσεις, καθώς ένας λόγος που απαγορεύεται ο διπλασιασμένος προσαγωγέας, είναι ότι με τη λύση της συγχορδίας θα έρθουν 8ες παράλληλες, αφού και οι δύο προσαγωγείς πρέπει να λυθούν προς τα πάνω.

      Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και στο φινάλε, όπου η εμφάνιση της 13ης στο τελευταίο όγδοο, δεν αναιρεί ότι ακούσαμε τον προσαγωγέα και ότι η συγχορδία είναι πληρέστατη στο τελευταίο τέταρτο του μέτρου, ούτε πρόκειται φυσικά να δημιουργήσουμε μια καινούργια συγχορδία για ένα και μόνο όγδοο. Η εμφάνισή του προσαγωγέα σε άλλη φωνή απλά θα αφαιρούσε από τον ξένο φθόγγο. Χώρια που θα δημιουργούσε μια 4η καθαρή, που αρμονικά είναι κακό άκουσμα, ιδιαίτερα ως προτελευταίος ήχος του έργου.

      Το δοσμένο θέμα είναι στη soprano.

      Ευχαριστώ κι εγώ.

      • Εκτιμώ τη φιλοξενία σας, και σας ευχαριστώ. (Εσείς με φιλοξενείτε, οπότε αποφεύγω να απαντήσω στις “διδακτικές” διατυπώσεις σας. Τονίζω ότι πράγματι μπορεί να είμαι εγκλωβισμένος και να γελοιοποιώ τη μουσική, απλά δεν με γνωρίζετε, άρα ίσως να έχετε δίκαιο, ίσως και όχι). Η αρμονία είναι ένα σύνολο κανόνων που περιγράφουν/κωδικοποιούν την Δυτική μουσική σε μια πορεία 100 ετών περίπου. Δεν είναι σύνθεση. Αυτά για τα περί αισθητικής. Σε έργα κλασικά έχω δει μελωδική κίνηση δεύτερης αυξημένης, πάνω στην οποία αλλάζει συγχορδία (π.χ., σι–>λαb). Στην αρμονία αυτό απαγορεύεται. Ομοίως και με τον προσαγωγέα. Είναι τόσο φορτισμένος φθόγγος ώστε δεν πρέπει να διπλασιάζεται. Ναι, ο Μπαχ κάποιες ελάχιστες φορές το κάνει στα χορικά. Όποιος είναι Μπαχ, ας το κάνει και αυτός. Παράδειγμα 2ο: Ο Σοπέν τοποθετεί την καταπληκτική σε μελωδικότητα 13η σε εσωτερική φωνή κατά βούληση. Στην αρμονία, η 13η πάει μόνο στην σοπράνο. Άδικο μεγάλο! Αλλά έτσι είναι.

        Για το τελευταίο, παρεμπιπτόντως έχετε δίκαιο: Δεν χάθηκε ο κόσμος αν ο προσαγωγέας δεν ακουστεί στην τελευταία συνήχηση της δεσπόζουσας, αφού “μένει” στο αφτί του ακροατή από πριν. Σωστό. Απλώς εγώ δεν θα το έκανα. Εγώ θα το έλυνα ρε-ντο κάτω–φα#-σι πάνω. Το ρε-λα-ντο-σι μου ακούγεται κούφιο. Αλλά ίσως πάλι να φταίει ότι αυτήν την ρημάδα τη μουσική τη γελοιοποιώ!

        • Όσα έγραψα δεν ήταν προσωπική επίθεση και με συγχωρείτε αν άφησα να εννοηθεί κάτι τέτοιο.

          Πείτε μου: ποιο είναι αυτό το σύνολο των κανόνων της αρμονίας; Πότε πρωτοεμφανίστηκε; Ποια είναι τα 100 χρόνια για τους οποίουν ισχύουν (και για ποιες χώρες); Ποιος είναι αυτός που έκανε την κωδικοποίηση αυτής της μουσικής και με ποια κριτήρια επέλεξε αυτούς τους κανόνες;

          Διαβάζοντας θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχουν κανόνες από πολλούς και διαφορετικούς ανθρώπους που αντικρούονται μεταξύ τους και ο καθένας τους υπερασπίζεται φυσικά μέσα από τη μουσική φιλολογία. Δεν νοείται μουσικολόγος που να λέει “έβγαλα έναν κανόνα για τη σχολική αρμονία που δεν επιβεβαιώνεται από τα μουσικά γραπτά, αλλά θα τον ακολουθείτε όλοι”. Αυτό που υπάρχει στην πραγματικότητα δεν είναι κανόνες. Είναι μια συζήτηση γύρω από το τι συμβαίνει, μια κωδικοποίηση όπως είπατε και ο καθένας απαντάει έχοντας κάτι συγκεκριμένο στο μυαλό του, ανάλογα και με τις εμπειρίες του. Γι’ αυτό και αυτό που κάνουμε στην Ελλάδα, όπου και μαθαίνουμε την αρμονία αχταρμά, παίρνοντας πράγματα από πολλές και διαφορετικές εποχές, χώρες και στιλ, δεν βγάζει κανένα νόημα. Και δεν έχει και κάποια σημασία. Σε τι χρησιμεύει σε κάποιον να μάθει και να εφαρμόζει κανόνες αντιαισθητικούς; Επειδή δε θα γίνει συνθέτης, σημαίνει ότι είναι χρήσιμο για αυτόν να κάνει πράγματα που ανταποκρίνονται απλά στις απαιτήσεις κάποιου (αόριστου, ας μην το ξεχνάμε αυτό) κώδικα;

          Δεν λέω ότι ο προσαγωγέας μπορεί να διπλασιάζεται κατά βούληση και δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, ούτε ότι μπορεί να γράφει κάποιος κούφιες συγχορδίες χωρίς λόγο και αιτία. Λέω, όμως, ότι οι κανόνες πρέπει να φιλτράρονται, ιδιαίτερα από τη στιγμή που αποφασίσαμε να διευρύνουμε τις ασκήσεις τετράφωνης αρμονίας από τα χορικά σε κάτι… εντελώς ιδιότυπο. Ας κρατήσουμε λοιπόν την ουσία του πράγματος, ποιος είναι ο λόγος που επιτρέπεται ή απαγορεύεται κάτι, τι επίδραση έχει στον ήχο, πως χρησιμοποιείται στα έργα και ας μην ξαναχρησιμοποιήσουμε τέτοιους όρους, που μόνο προβλήματα δημιουργούν στις συνειδήσεις νέων μουσικών, τους οποίους εκπαιδεύουμε. Και αν κανείς δεν έχει καταλάβει ή δεν έχει άποψη για το ποιος είναι ο λόγος που επιτρέπεται ή χρησιμοποιείται κάτι, ας κάτσει να δει τις εξαιρέσεις που υπάρχουν στους κανόνες και μέσα από αυτές, θα καταλάβει πότε κάτι είναι σημαντικό και πότε παραλείπεται.

          Για παράδειγμα: Βεβαίως το Ρε-Λα-Ντο-Σι είναι (σχετικώς) άδειο. Αλλά δεν ακούγεται ποτέ Ρε-Λα-Ντο-Σι. Δεν είναι συγχορδία, δεν είναι κάποιο άκουσμα που θα μείνει στα αυτιά μας αρμονικά. Ακούγεται Ρε-Λα-Ντο-Φα#, με την πάνω φωνή να στολίζεται σε ένα αδύναμο μέρος του μέτρου με έναν επιπλέον φθόγγο. Στη φυσική ροή του μουσικού λόγου, θα βρούμε πολύ πιο τολμηρές αποφάσεις από μουσικούς όπως ο Μπαχ, μέχρι και όγδοες παράλληλες. Και όχι, δεν μπορεί η απάντηση να είναι “δεν είσαι ο Μπαχ”. Η απάντηση πρέπει να αναζητηθεί στο γιατί ο Μπαχ δεν ενοχλείται από αυτό; Γιατί το προτιμάει; Ίσως ο κανόνας που κάποιος μουσικολόγος όρισε ως ευαγγέλιο να έρχεται σε δεύτερη μοίρα, όταν κάτι άλλο είναι πιο σημαντικό. Και υπάρχουν πολύ σπουδαιότεροι λόγοι για να πάρει κανείς αποφάσεις για το τι πρέπει να κάνει. Ας ασχοληθούμε με αυτούς, λοιπόν, όπως κάνουν και στα πανεπιστήμια του εξωτερικού.

          Αν παίξουμε σε ένα πιάνο τις δύο εκδοχές, πιστεύω θα μπορούσε να γίνει πολύ εύκολα αντιληπτό το πρόβλημα που θα δημιουργούνταν αν εναρμονίζαμε το τελευταίο όγδοο και πόσο πιο έντονα θα τραβούσε την προσοχή και θα ξίνιζε σε έναν ακροατή. Δυστυχώς εδώ μας περιορίζει η γραπτή επικοινωνία.

          • Παρακολούθησα με ενδιαφέρον τις ερωτήσεις που θέσατε. Παραθέτω κάποιες απαντήσεις. Θα ξεκινηςω Όμως θυμίζοντας ότι ο ήχος είναι φυσικό φαινόμενο, άρα επιδέχεται και επιστημονική ερμηνεία (φυσικό μαθηματική ερμηνεία). Οι κανόνες της αρμονίας λοιπόν έχουν σκοπο να συνδυάσουν την αισθητική με την επιστήμη.
            απο τα πρώτα βιβλία θεωριας και αρμονίας είναι και αυτό του Rameau το 1722 με τίτλο “εγχειρίδιο της αρμονίας σύμφωνα με τις φυσικές της αρχές”. Ακολούθησαν πολλά, εξόχως σημαντικά.
            Στην ερώτηση σας για το ποιες χώρες ισχύουν οι κανόνες αυτοί, δεν υπάρχει σαφής απάντηση, διότι το θέμα άπτεται στο ποιοι μουσικοί (από οποιαδήποτε χώρα) το βρίσκουν ικανοποιητικό σαν σύστημα ερμηνείας, άρα και τους χρησιμοποιούν.
            Μια άλλη διευκρίνηση που είναι επιτακτική, είναι να διασαφηνισθει για ποια “αρμονία” μιλούμε. Αν μιλούμε για την αρμονία του τονικού συστήματος,(που το σύνολο τους είναι εύκολο να οριοθετηθεί από τόμους βιβλίων και πλήθος θεωρητικών που τους περιγράφουν με σαφήνεια), τότε σαφέστατα θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι πρόκειται για αρτια ερμηνεία καθώς την κάθε κίνηση διαστημάτων την ερμηνεύει (και)με βάση των φυσικών δυνάμεων που επιδέχονται αυτά (φυγόκεντρες, κέντρο όλες κλπ. Δυνάμεις).
            Ο στόχος των κανόνων της αρμονίας και θεωρίας του τονικού λοιπόν συστήματος (στο οποίο συμπεριλαμβάνεται και η κατασκευή – δόμηση των κλιμάκων) είναι το κατα το δοκουν εύηχο αποτέλεσμα συνυπολογισμενων και λοιπών δυνάμεων που ενδεχομένως συν υπάρχουν.
            Τώρα για τις ενδεχομένες διαφωνίες θεωρητικών μουσικών, άπτεται στην αρτιότητα και την τεκμηρίωση των λεγόμενων που παρέχει ο καθένας. Η επιλογή παραμένει δίκη μας.
            Ευχαριστώ για την υπομονή σας.

 Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(απαιτείται)

(απαιτείται)