Τέμπο

 

Προαπαιτούμενες Γνώσεις: Δεν υπάρχουν

Κάθε μουσικό έργο έχει μια καρδιά που χτυπάει, συνήθως με κανονικό τρόπο όπως τα δευτερόλεπτα ενός ρολογιού. Η ταχύτητα που χτυπάει η καρδιά, ονομάζεται τέμπο. Το τέμπο δεν ακούγεται. Βρίσκεται μέσα στον παλμό του κομματιού και κάθε καλός εκτελεστής μαθαίνει να το έχει συνεχώς μέσα του.

Συμβολίζεται συνήθως με ιταλικές λέξεις (Adagio, Allegro) που σημαίνουν αργά, γρήγορα κ.α. Ένας άλλος συμβολισμός είναι οι χτύποι ανά λεπτό. Για παράδειγμα, το τέμπο του δείκτη δευτερολέπτων ενός ρολογιού είναι 60 χτύποι ανά λεπτό (beats per minute ή πιο σύντομα bpm). Ένα πιο γρήγορο τέμπο είναι 100 χτύποι ανά λεπτό.

60bpm

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Παράδειγμα:

100bpm

Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Παράδειγμα:

Προσοχή: ένα κομμάτι που “τρέχει” με μεγάλο αριθμό φθόγγων, δε σημαίνει απαραίτητα ότι έχει γρήγορο τέμπο. Αυτό μπορεί απλά να σημαίνει ότι κάθε χτύπος της καρδιάς έχει πολλούς φθόγγους.

  • Facebook
  • Twitter
  • Print
  • Digg
  • StumbleUpon

  12 Responses to “Τέμπο”

  1. Καλησπέρα,

    Συγχαρητήρια για την προσπάθειά σας. Είναι σημαντικό να μπορείς να μεταφέρεις με απλουστευμένο τρόπο τη θεωρητική βάση.
    Διευκρινίζω ότι δεν είμαι επαγγελματίας μουσικός και το ερώτημα μου είναι σχετικά με το τεμπο. Συνήθως αναφέρεται (Adagio, Allegro) πιο αργά ή πιο γρήγορα αλλά δεν έχω ξεκαθαρίσει ποια είναι η βάση με την οποία κάποιο τέμπο κρίνεται πιο αργό ή πιο γρήγορο. Ποιο θεωρείται –κανονικό– τεμπο;

    Επίσης, γράφετε ότι δεν ακούγεται. Πως είναι δυνατόν κάτι τόσο βασικό, η καρδιά του κομματιού να μην ακούγεται; Πως το αντιλαμβανόμεθα εάν δεν το ακούμε; Πως εσείς το διδάσκετε;
    Ευχαριτώ πολύ

    • Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια.

      Στις ερωτήσεις σας:

      Adagio δε σημαίνει “πιο αργά”. Σημαίνει απλώς “αργά”. Ένα περπάτημα είναι γρήγορο ή αργό; Χρειαζόμαστε κάποιον ορισμό για να γνωρίζουμε την απάντηση;

      Αν θέλουμε, όμως, να γίνουμε πιο τυπικοί μπορούμε να δώσουμε κάποιους ορισμούς. Δεν νομίζω πως υπάρχει κανόνας στον οποίο συμφωνούν όλοι οι θεωρητικοί, αλλά για παράδειγμα αν κοιτάξω πίσω από το μετρονόμο μου (τη συσκευή που χτυπά σταθερά χτύπους ανά λεπτό), θα δω ότι το Largo αντίστοιχει σε 40 με 60 περίπου χτύπους ανά λεπτό, το Andante αντιστοιχεί σε 76 με 108, το Allegro σε 120 με 160 και τα λοιπά.

      Αντίστοιχα, σε διαφορετικές περιόδους της ιστορίας, το “αργά” μπορεί να σημαίνει κάτι διαφορετικό. Για παράδειγμα, ένα ταξίδι ανάμεσα σε δύο πόλεις τότε, μπορεί να κρατούσε και εβδομάδες. Αυτό επηρεάζει την αντίληψή μας για το “αργά” ή “γρήγορα”.

      Εν ολίγοις, είναι καθαρά θέμα αντίληψης. Δεν έχεις πάντως να κερδίσεις τίποτα από το να ορίσεις ακριβώς τι σημαίνει αργά.

      Όσον αφορά την καρδιά του κομματιού, όταν λέω ότι δεν ακούγεται εννοώ ότι δεν αντίστοιχει απαραίτητα κάθε νότα που ακούμε σε έναν χτύπο. Μπορεί για παράδειγμα σε έναν χτύπο να αντιστοιχούν 4 νότες (4 συλλαβές αν προτιμάτε) ή μπορεί μια και μόνο νότα να αντιστοιχεί σε περισσότερους από έναν χτύπους! Είναι πολύ φυσική διαδικασία πάντως. Είναι τα παλαμάκια που χτυπάμε όταν κάποιος χορεύει, είναι το πόδι που χτυπάμε κάτω όταν ακούμε μουσική κτλ. Είναι ο παλμός του κομματιού. Όχι ο ρυθμός.

      Όλα αυτά θα γίνουν πολύ πιο ξεκάθαρα μαθαίνοντας τους ρυθμούς και αργότερα το μέτρο. Προς το παρόν, σε αυτό το επίπεδο, ο ορισμός που δίνεται παραπάνω είναι αρκετός. Ο σκοπός είναι να διαχωρίσουμε το τέμπο από το ρυθμό, κυρίως γιατί υπάρχει η συνήθεια να αναφερόμαστε στο τέμπο ως ρυθμό (λέμε για παράδειγμα, το κομμάτι αυτό έχει γρήγορο ρυθμό, αλλά στην πραγματικότητα εννοούμε γρήγορο τέμπο).

      Ελπίζω να βοήθησα. Θα χαρώ να απαντήσω αν υπάρχουν περαιτέρω απορίες ή χρειάζεται να αποσαφηνιστεί κάτι.

  2. Μανώλη καλησπέρα,

    Ευχαριστώ πολύ για την απάντησή σου. Ο προβληματισμός μου ξεκίνησε από τη σύγχυση των ορολογιών tempo και ρυθμός και την ανάγκη να το εξηγήσω στο χώρο που κινούμαι. Ίσως θα βοηθούσε η διευκρίνηση ότι ο ίδιος ρυθμός μπορεί να έχει διαφορετικό τέμπο (συχνότητα κτύπων ανά λεπτό? σε απλουστευμένη εκδοχή).

    Όμως, η ανταλλαγή απόψεων με οδήγησε σε googling και ενημερωτικά υπάρχει αρκετή ερευνητική βιβλιογραφία σχετικά με το tempo της μουσικής και το resonant tempo (resonant frequency) της κίνησης .
    Σε ένα άρθρο αναφέρει χαρακτηριστικά: “Musical ideas are often expressed by using movement as a metaphor, such as in expressions of speed and timing: ‘‘the music is slowing down’’, or ‘‘the tempo is andante con moto’’ (walking speed with movement), expressions …”

    Αντιστοιχούν το andante με τη φυσιολογική ταχύτητα βάδισης η οποία είναι 2Ηz ή 120 βήματα ανά λεπτό που αντιστοιχεί σε 120 κτύπους ανά λεπτό.

    Ανταποδίδοντας τη φιλοξενία παραθέτω μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα που εξετάζουν τη σύνδεση του μουσικού tempo (τεχνοκρατικά θα έλεγα συχνότητα μουσικών κτύπων ή μουσική συχνότητα) με τη φυσική συχνότητα βάδισης (φυσική συχνότητα συνήθως είνα αυτή που έχει καλύτερη απόδοση το σύστημα).

    Η σύξευξη μουσικής με μηχανική της κίνησης ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα!!!

    —————–

    McANGUS TODD, NEIL P., COUSINS ROSANNA, and LEE. CHRISTOPHER S. (2007). The Contribution of Anthropometric Factors to Individual Differences in the Perception of Rhythm. Empirical Musicology Review Vol. 2, No. 1, 1-13.

    TRAINOR LAUREL J. (2007). Do Preferred Beat Rate and Entrainment to the Beat Have a Common Origin in Movement? Empirical Musicology Review Vol. 2, No. 1,

    TODD, N. P., COUSINS, R., & LEE, C. S. (2007). The contribution of anthropomorphic factors to individual differences in the perception of rhythm. Empirical Musicology Review, 2(1), 1–13.

    JESSICA PHILLIPS-SILVER, C. ATHENA AKTIPIS, GREGORY A. BRYANT. (2010). The Ecology of Entrainment: Foundations of Coordinated Rhythmic Movement. Music Perception volume 28, issue 1, pp. 3–14,

    • Σίγουρα παρουσιάζουν πολύ ενδιαφέρον τέτοιες μελέτες και συσχετίσεις. Φυσικά πρόκειται για πράγματα που ξεφεύγουν από τους στόχους της ιστοσελίδας ή ενός ανθρώπου που θέλει απλώς να παίξει μουσική.

      Όπως και να ‘χει, συσχέτιση υπάρχει και ανάμεσα στους χτύπους της καρδιάς (πχ μετά το τρέξιμο ή… μετά το φαγητό) και τους χτύπους στη μουσική, καθώς και με άλλα πράγματα. Η μουσική έχει αυτό το προνόμιο να είναι “ασαφής” και να μπορεί κανείς να αντιστοιχίσει τις παραμέτρους της με πολλά και διαφορετικά πράγματα.

  3. Θερμά συγχαρητήρια, πολύ καλή δουλειά, σε Ευχαριστώ!!!!!

  4. Το δεύτερο βίντεο δε παίζει 🙂
    Αυτό ίσως να είναι καλή εναλακτική λύση

    https://www.youtube.com/watch?v=hOZ0hd24JiA

    Ευχαριστώ

    Φώτης

    • Ευχαριστώ για την παρατήρηση! Η πρόταση εγκρίνεται. 🙂

  5. Καλησπέρα σας και συγχαρητίρια για την σελίδα σας είναι πολύ βοηθητική! Θα ήθελα να ρωτήσω κι εγώ κάτι κι αν έχετε την διάθεση με διαφωτίζετε. Σχετικά με τα 7/4 , αφού όπως είπατε πιο πάνω μπορεί σ’ εναν χτυπο να αντιστοιχουν 4 νοτες κτλ, ποιος ο ρόλος ύπαρξης του 7/4? είναι για να χωραμε πιο πολλες νοτες σ εναν χτυπο χωρις να θελουμε απαραιτητα να τον επιταχυνουμε? Κι αν ναι έχετε κάποιο παράδειγμα τραγουδιου? ενα με 4/4 και ενα με 7/4? μηπως κατλαβω την διαφορα..Σας ευχαριστω θερμα εκ των προτερων!

    • Αυτή είναι μια συζήτηση που έχει να κάνει με το μέτρο του κομματιού, όχι με το τέμπο. Διάβασε πρώτα εκείνο το κεφάλαιο και μετά συνέχισε εδώ.

      Γενικά τονίζουμε ανά 2 ή 3 χτύπους (ρυθμοί 2/4 και 3/4). Όταν μιλήσουμε για 4/4, τότε τονίζουμε 2 δυάδες (2+2)! Δηλαδή μοιάζει αρκετά ακουστικά με τα 2/4, αλλά διαχωρίζω την πρώτη δυάδα από την δεύτερη δυάδα (ορίζω την πρώτη ως σημαντικότερη). ΕΝΑ δύο Τρία τέσσερα: το ΕΝΑ πολύ τονισμένο, το δύο όχι, το Τρία αρκετά τονισμένο (αλλά λιγότερο από το ΕΝΑ) και το τέσσερα όχι.

      Η συντριπτική πλειοψηφία δημοφιλών (ποπ) τραγουδιών είναι γραμμένη στα 4/4.

      Στα 7/4 χωρίζουμε 3+2+2, όπου και πάλι: η πρώτη τριάδα χτυπημάτων σημαντικότερη, η δεύτερη και η τρίτη (που είναι δυάδες) λιγότερο σημαντικές. Δεν είναι τόσο συνηθισμένος ρυθμός και χρειάζεται λίγο μεγαλύτερη εμπειρία για να εξηγήσουμε ακριβώς τη χρησιμότητά του.

  6. Καλημερα Κυριε Καλπενιδη:

    Τα Συγχαριτηρια μου για τις υπεροχες απλες νοητικες επεξηγησεις του διαχωρισμου του χρονου στην θεωτια της μουσικης. Ειμαι 55 χρονια πρακτικος μουσικος και 15 χρονια Ρεφλεξολογος & Ολιστικος Μαλακτης. Ναι η συσχετιση μουσικης οπου ο διαχωρισμος του χρονου της ειναι το tempo, ο ρυθμοε, ο παλμος, η παυση…… εχει απολυτη σχεση με την Ομοδονιση του Ανθρωπινου Οντος κι οχι μονο. Το Ανθρωπινο Ον δεν ειναι απορροια μιας βιολογικης κληρονομιας μονο, αλλα και μιας απειροστης σειρας παραμετρων που ομως Αρχη η Μουσικη. Το σωμα ειναι το οργανο κι η ψυχη ειναι η χορδισμενη χορδη που παλλεται με tempo, ρυθμο, παυσεις, adagio, allegro, largo, legatto ή da capo, σε 2/4, 3/4, 4/4…….Ευχομαι η θεωρια να γινει και πραξη στη ζωη του Ανθρωπου….και παλι τα
    Συγχαρητηρια μου.

  7. Αγαπητε κυριε Καλπενιδη,

    Ψαχνοντας καποιον τροπο να μαθει κανεις πιανο επεσα πανω στην σελιδα σας και ειλικρινα αισθανομαι τυχερος γιατι νομιζω οτι εξηγειται με πολυ απλο τροπο.
    Μη εχοντας καμια σχεση με την μουσικη θα ηθελα την γνωμη σας κατα ποσο η επιθυμια μου κινειται στην σφαιρα της ουτοπιας δεδομενου οτι ειμαι 44 χρονων και οπως σας ειπα δεν εχω καμια σχεση με καποιο μουσικο οργανο.
    Ευχαριστω εκ των προτερων
    Γιωργος Αδαμ

    • Ευχαριστώ πολύ για τα καλά και ευγενικά σας λόγια. Λυπάμαι που δεν έχω βρει το χρόνο να ολοκληρώσω κάποια στιγμή την ιστοσελίδα και να την εμπλουτίσω. Ελπίζω στο μέλλον να βρω το χρόνο για κάτι τέτοιο.

      Η εμπειρία μου λέει ότι ποτέ δεν είναι αργά για να μάθει κάποιος μουσική και γνωρίζω πολλά παραδείγματα ανθρώπων που ξεκίνησαν σε προχωρημένες ηλικίες και είχαν θαυμάσια αποτελέσματα. Θα χρειαστεί φυσικά ο δεδομένος ενθουσιασμός και όρεξη, αλλά και επιμονή!

      Για μένα η βασική διαφορά ενός ενήλικα που μαθαίνει κάτι καινούργιο από ένα παιδί είναι ότι το παιδί που μαθαίνει για παράδειγμα να περπατάει, δεν αρχίζει να αμφισβητεί τις ικανότητές του όταν πέφτει τις πρώτες εκατό φορές. Απλά συνεχίζει. Οι ενήλικες συχνά δεν είμαστε συμφιλιωμένοι με το λάθος, καθώς περάσαμε από ένα εκπαιδευτικό σύστημα που μας δίδαξε (με καταστροφικές συνέπειες) ότι το να κάνουμε λάθη μας χαρακτηρίζει αρνητικά. Να προσπαθείτε να εκφράζεστε από νωρίς. Δεν χρειάζονται 2-3 χρόνια σπουδών προτού αρχίσει κανείς να βγάζει πράγματα. Θα πρέπει να βρείτε τον τρόπο να απολαύσετε τη διαδικασία, να ανακαλύψετε τα μικρά προσωπικά σας μυστικά που θα σας δίνουν το κίνητρο και τη χαρά για κάθε τι καινούργιο που θα ανακαλύπτετε και φυσικά η καθημερινή επιμονή, η ενασχόληση με το όργανο έστω και για λίγα λεπτά, θα αποδίδει και θα ανταμείβει τις προσπάθειες.

      Όταν κάποιος ξεκινάει κάτι τέτοιο και ασχολείται μια φορά την εβδομάδα ή αφήνει συνεχώς 2-3 μέρες χωρίς να ασχοληθεί καθόλου, τότε πηγαίνει συνεχώς πίσω, το νιώθει, συχνά απογοητεύεται, αυτοαμφισβητείται και δεν προλαβαίνει να φτάσει στο σημείο να απολαύσει τους καρπούς των κόπων του. Αλλά αυτό δεν αφορά τον ίδιο και τις ικανότητές του. Απλά δεν γίνεται έτσι.

      Δεν σας γνωρίζω φυσικά προσωπικά, οπότε αυτά που λέω είναι απλά μια γενική εικόνα που συνήθως συναντώ όταν διδάσκω ενήλικες. Ή καλύτερα, δύο διαφορετικές εικόνες: μια πετυχημένη και μια όχι και τόσο.

      Ολόψυχα, καλή τύχη! Προσωπικά θαυμάζω τους ανθρώπους που επιχειρούν κάτι τέτοιο, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα.

 Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(απαιτείται)

(απαιτείται)