Απλό Μέτρο

 

Προαπαιτούμενες Γνώσεις: Τέμπο, Απλοί Ρυθμοί

Το μέτρο είναι ο τρόπος με τον οποίο σημειώνουμε στη μουσική τους τονισμούς, όπως αντίστοιχα στη γλώσσα χρησιμοποιούμε τόνους πάνω από τα φωνήεντα. Κάθε μουσική φράση έχει τονισμούς, είτε έχει στίχους (τραγούδι) είτε όχι.

Διαστολές

Οι τονισμοί σε μια παρτιτούρα φαίνονται από τις κάθετες γραμμές που τοποθετούμε στο πεντάγραμμο και λέγονται διαστολές. Η πρώτη νότα του κομματιού, και η πρώτη νότα μετά από κάθε διαστολή, τονίζονται.

Τραγουδήστε τις τρεις παραπάνω φράσεις που αποτελούνται από τις ίδιες νότες, με σωστούς τονισμούς. Η διαφορά ανάμεσα τους, όπως θα διαπιστώσατε, είναι τεράστια.

Μέτρο

Ο χώρος ανάμεσα στις διαστολές, ονομάζεται μέτρο.

Απλά μέτρα

Κάθε μέτρο χωράει συγκεκριμένους και συχνά σταθερούς χρόνους. Στην αρχή κάθε κομματιού παρατηρούμε δύο αριθμούς, γραμμένους ο ένας πάνω στον άλλο (κάποιοι τους αναφέρουν λανθασμένα ως κλάσμα). Οι αριθμοί αυτοί μας δείχνουν την αξία του μέτρου. Συχνά τους αναφέρουμε απλά ως μέτρο του κομματιού.

Ο πάνω αριθμός μας δείχνει τον αριθμό των χτύπων που έχει το κάθε μέτρο. Έτσι έχουμε κομμάτια που τονίζουν ανά δύο χτύπους:

…ανά τρεις χτύπους:

…και ανά τέσσερις χτύπους:

Ο κάτω αριθμός μας δείχνει τη μονάδα μέτρησης, που για τα απλά μέτρα είναι το τέταρτο.

Ένας άλλος συμβολισμός για τα είναι το

  • Facebook
  • Twitter
  • Print
  • Digg
  • StumbleUpon

  6 Responses to “Απλό Μέτρο”

  1. “Στην αρχή κάθε κομματιού παρατηρούμε δύο αριθμούς, γραμμένους ο ένας πάνω στον άλλο (κάποιοι τους αναφέρουν λανθασμένα ως κλάσμα)”

    Γιατί “λανθασμένα”; Στην ουσία για κλάσμα πρόκεται!

    “Το μέτρο είναι ο τρόπος με τον οποίο σημειώνουμε στη μουσική τους τονισμούς”

    Το μέτρο είναι ο τρόπος με τον οποίο οργανώνουμε τα σύμβολα της μουσικής σε μικρές λογικές υπο-ομάδες, με σκοπό να κάνουμε τη ζωή του μουσικού ευκολότερη κατά την ανάγνωση και εκτέλεση ενός μουσικού κομματιού.

    • Δεν είναι κλάσμα και δεν βοηθάει σε τίποτα να το σκεφτόμαστε ως κλάσμα. Μόνο στην Ελλάδα έχω ακούσει να χρησιμοποιείται αυτός ο όρος (με καταστροφικές συνέπειες). Σε αγγλόφωνα και γερμανόφωνα βιβλία δεν γίνεται τέτοια αναφορά. Κλάσμα 3/4 δηλώνει ότι χωρίζω κάτι στα 4 και παίρνω τα 3, δηλαδή παίρνω ένα μέρος από κάτι μεγαλύτερο. Σε τι μπορεί να βοηθήσει έναν μαθητή μουσικής κάτι τέτοιο (συνήθως μάλιστα μικρής ηλικίας), όταν θα του φέρει στο μυαλό τα κλάσματα που γνωρίζει από το σχολείο; Πώς σχετίζεται με αυτό που έχει μπροστά του; Ποιο είναι το 1 από το οποίο πήραμε ένα μεγάλο μέρος; Θα αρχίσει να σκέφτεται ότι ο χρόνος ή το μέτρο χωρίζεται σε 4 μέρη και παίρνω τα 3, το οποίο δεν βγάζει νόημα.

      Εδώ αυτό που υποδηλώνουν οι αριθμοί είναι ότι σε κάθε μέτρο έχω 3 μονάδες μέτρησης, από αυτό που ονομάζουμε τέταρτο. Τόσο απλό και ακριβέστατο. Αυτή είναι η γνώση που χρειάζεται κανείς για να ξεκινήσει να μαθαίνει μουσική και αυτή είναι η ουσία. Μπορεί να εξηγήσει κανείς ότι οι δύο αριθμοί τοποθετούνται σε μορφή κλάσματος, με εξαίρεση τη γραμμή ανάμεσά τους (που δεν υπάρχει), αλλά μέχρι εκεί. Μάλιστα έχω δει πολλούς μαθητές να βάζουν λανθασμένα γραμμή ανάμεσα στους δύο αριθμούς, ακριβώς επειδή άκουσαν ότι πρόκειται για κλάσμα. Δεν υπήρχε, όμως, ποτέ η πρόθεση το σύμβολο αυτό να δηλώνει κάποιο κλάσμα.

      Τέλος, ο βασικός σκοπός του μέτρου είναι αυτός που αναφέρω. Οι κάθετες γραμμές σε ένα πράγμα βοηθούν την ανάγνωση και την εκτέλεση του κομματιού: στο να βλέπει ο μουσικός που βρίσκονται οι τονισμοί. Αυτή είναι η ομαδοποίηση που γίνεται. Άλλωστε για πάρα πολλά χρόνια, μέχρι το τέλος του 16ου αιώνα, οι διαστολές των μέτρων δεν σημειώνονταν καν. Το μέτρο, όμως, υπήρχε πάντα. Δεν δημιουργήθηκε για αισθητικούς λόγους.

      Δεν υπάρχει και λόγος να τα εξηγήσει κανείς αυτά. Γίνονται φανερά μέσα από την πράξη. Το θέμα είναι να βρίσκουμε και να απομονώνουμε αυτό που χρειάζεται σε κάποιον για να ξεκινήσει να χειρίζεται ένα εργαλείο όπως η παρτιτούρα. Τα υπόλοιπα αφορούν τους μουσικολόγους, όπου και εκεί βέβαια, ιστορικά, επιβεβαιώνεται ο ορισμός που δίνω, λόγω αυτού που έγραψα παραπάνω.

  2. Τι σχέση έχουν τα 2/4 με τα 4/4? Το ./4 δηλώνει κάθε πότε πρέπει να παίζουμε μια νότα; Κάθε 1/4 του δευτερολέπτου; οπότε σε 1 δευτερόλεπτο θα έχουμε 4 νότες απλώς στο 2/4 θα τονίζονται ανά δύο ενώ στο 4/4 θα τονίζονται ανά τέσσερις;

    • Διαβάσατε τα κεφάλαια “Τέμπο” και “Απλοί Ρυθμοί”, που αναφέρονται στις “Προαπαιτούμενες γνώσεις”; Εκεί εξηγείται τι είναι το τέταρτο και ποια η σχέση του με το τέμπο και το χρόνο.

 Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(απαιτείται)

(απαιτείται)